bordrocum
gider pusulası · stopaj oranları · brüt ve net
Güncel: 2026 oranları

Gider Pusulası Hesaplama

Stopaj oranını seçin ve brüt tutardan satıcıya ödenecek neti hesaplayın. Satıcı belli bir net istiyorsa pusulaya yazılacak brütü bulun. Her oranın nerede kullanıldığını da aşağıda bulabilirsiniz.

Son güncelleme: 26 Eylül 2026

Stopaj oranı

Ne hesaplamak istiyorsunuz?

Gider Pusulası Nedir?

Gider pusulası, fatura ya da serbest meslek makbuzu gibi bir belge düzenlemek zorunda olmayan birinden mal ya da hizmet alan işletmenin düzenlediği belgedir. Faturadan farkı, belgeyi satıcının değil alıcının kesmesidir. Esnaf muaflığından yararlanan kişilerden yapılan alımlar ve vergi kaydı olmayan birinden arada bir alınan işler bunun tipik örnekleridir. Pusula, mal teslim edildikten ya da iş bittikten sonra en geç 7 gün içinde düzenlenir. Defter tutmayan bir çiftçiden ürün aldığınızda ise gider pusulası yerine müstahsil makbuzu düzenlenir.

Gider Pusulasında Stopaj Nasıl Hesaplanır?

Pusulaya brüt tutar yazılır. Stopaj kesmekle yükümlü işletme brütten stopajı keser, satıcıya neti öder ve stopajı vergi dairesine yatırır. Oran, kimden ne aldığınıza göre değişir: esnaf muaflığından yararlanan kişilerden mal alımında yüzde 5, hizmet alımında yüzde 10; bu kişilerden el işi, ev yapımı ürün, geleneksel el sanatı ürünü ya da hurda alımında ve bu ürünlerin yapımı için ödenen işçilikte yüzde 2. Vergi kaydı olmayan birinden arada bir alınan danışmanlık, eğitim, çeviri gibi işlerde yüzde 20, Türkiye'de yaşayan eser sahibinden eser alımında yüzde 17 kesilir. Gider pusulası örnek hesaplama: Esnaf muaflığından yararlanan bir kişiden 10.000 TL'lik hizmet aldığınızda yüzde 10 stopaj 1.000 TL olur; satıcıya 9.000 TL ödersiniz.

Stopaj her pusulada kesilmez. Basit usuldeki küçük esnaf gider pusulası düzenler ama stopaj kesmez; vergi kaydı olmayan birinden ikinci el eşya gibi kişisel bir mal alırken de stopaj yoktur.

Satıcı belli bir net istiyorsa, brütü bulmak için neti stopaj düşüldükten sonra kalan orana bölün: yüzde 10'da net ÷ 0,90, yüzde 5'te net ÷ 0,95. Net 9.000 TL için pusulaya brüt 10.000 TL yazılır.

Gider Pusulası ve Müstahsil Makbuzu Stopaj Oranları 2026

Tabloda her oranın en sık kullanıldığı yerler ve iki örnek var. İlk örnekte brüt 10.000 TL'den kesilen stopajı ve kalan neti, ikincisinde satıcıya net 10.000 TL ödemek için pusulaya yazılması gereken brütü görürsünüz. Çiftçiden ürün alımında pusula yerine müstahsil makbuzu düzenlenir; tabloda bu satırlar ayrıca belirtildi. Tablodaki tutarlar yukarıdaki hesaplayıcıyla hesaplanır.

OranNerede kullanılırBrüt 10.000 TL'de stopajBrüt 10.000 TL'de netNet 10.000 TL için brüt
%20Vergi kaydı olmayan birinden arada bir alınan danışmanlık, eğitim, çeviri, tasarım gibi işler2.000,008.000,0012.500,00
%17Türkiye'de yaşayan eser sahibine telif ödemesi (kitap, makale, çeviri, resim, heykel, beste, yazılım)1.700,008.300,0012.048,19
%10Esnaf muaflığından yararlanan kişilerden hizmet alımı (mal ile işçilik birlikte alınıp tutarları ayrılamıyorsa da; el işi ve el sanatı ürünlerinin işçiliği hariç)1.000,009.000,0011.111,11
%5Esnaf muaflığından yararlanan kişilerden mal alımı500,009.500,0010.526,32
%4Çiftçiden hizmet alımı (sulama, süt sağımı, meyve toplama gibi); çiftçiden borsada tescil ettirilmeden alınan tarım ürünleri (müstahsil makbuzu)400,009.600,0010.416,67
%2Esnaf muaflığından yararlanan kişilerden el işi, ev yapımı ürün, geleneksel el sanatı ürünü, bu ürünlerin işçiliği ve hurda alımı; çiftçinin orman idaresine ya da orman idaresinden iş alan şirket, kooperatif gibi kurumlara yaptığı ağaçlandırma, kesim gibi işler; çiftçiden borsada tescil ettirilmeden alınan hayvan, hayvansal ürün ve balık gibi av ürünleri ile borsada tescil ettirilen tarım ürünleri (müstahsil makbuzu)200,009.800,0010.204,08
%1Çiftçiden ticaret borsasında tescil ettirilerek alınan hayvan, hayvansal ürün ve balık gibi av ürünleri (müstahsil makbuzu)100,009.900,0010.101,01

Sıkça Sorulan Sorular

Stopaj nedir?
Stopaj, ödeme sırasında kesilen vergidir. Parayı veren taraf, karşı tarafın vergisini tutardan keser ve onun adına vergi dairesine yatırır. Bu yüzden stopaj kesilen durumlarda gider pusulasında, serbest meslek makbuzunda ve işyeri kirasında karşı tarafa brüt değil net tutar ödenir.
Gider pusulasında stopaj yüzde kaç olarak kesilir?
Oran, kimden ne aldığınıza göre değişir. Esnaf muaflığından yararlanan kişilerden mal alımında yüzde 5, hizmet alımında yüzde 10 kesilir. Mal ile işçilik birlikte alınıp tutarları ayrılamıyorsa da oran yüzde 10'dur. Bu kişilerden alınan ev yapımı el işleri ve yiyeceklerde (dantel, örgü, halı, kilim, sepet, tarhana, erişte, mantı gibi), çini, bakır işleme, ahşap oyma gibi geleneksel el sanatı ürünlerinde, bu ürünlerin yapımı için ödenen işçilikte ve hurda alımında oran yüzde 2'dir. Vergi kaydı olmayan birinden arada bir alınan danışmanlık, eğitim, çeviri gibi işlerde yüzde 20, eser alımında yüzde 17 kesilir; eser sahibi yurt dışında yaşıyorsa oran yüzde 20'dir. Çiftçiden alınan sulama, süt sağımı, meyve toplama gibi hizmetlerde oran yüzde 4'tür.
Esnaf muaflığından kimler yararlanır?
Çoğunlukla dükkân açmadan, küçük çapta çalışan kişiler yararlanır; bu kişiler gelir vergisinden muaf tutulur. Başlıca örnekler: motorlu araç kullanmadan seyyar satış yapanlar; işyeri açmadan gezici çalışan ayakkabı tamircisi, berber, hamal gibi kişiler; evinde el işi ya da tarhana, erişte gibi ürünler yapıp satanlar; kapı kapı hurda toplayanlar; çini, bakır işleme, ahşap oyma gibi el sanatlarıyla uğraşanlar. Bu kişiler fatura kesmez; alan taraf gider pusulası düzenler. Esnaf muaflığı stopajı kaldırmaz; alıcı stopaj kesmekle yükümlüyse tablodaki oranlarla keser. Evinde ürettiğini yalnız internetten satan ve parasını bu iş için açtığı banka hesabına alan kişilerde stopajı banka keser, alıcı ayrıca stopaj kesmez. Kapı kapı dolaşarak bir firmanın ürünlerini satanlara ödenen komisyonda oran yüzde 20'dir.
Şahıstan bir kerelik hizmet aldım, ne yapmalıyım?
Vergi kaydı olmayan birinden arada bir danışmanlık, eğitim, çeviri, tasarım gibi bir hizmet aldıysanız gider pusulası düzenlersiniz. Brüt tutardan yüzde 20 stopaj keser ve bu stopajı vergi dairesine yatırırsınız. Bu işte KDV yoktur. Hizmeti veren kişinin 2026 yılında arada bir elde ettiği bütün kazançların toplamı, belgelediği giderler düşüldükten sonra 350.000 TL'yi aşmıyorsa kesilen stopaj son vergidir; aşarsa kişi aşan kısmı beyan eder. Aynı kişiden sürekli iş alıyorsanız bu artık arada bir yapılan iş sayılmaz; kişi serbest meslek kaydı açtırıp makbuz kesmelidir. Sizin talimatınızla çalışıyorsa ödeme maaş sayılır ve bordroyla yapılır.
Çiftçiden ürün alırken ne kadar stopaj kesilir?
Defter tutmayan bir çiftçiden ürün aldığınızda gider pusulası yerine müstahsil makbuzu düzenlenir. Hayvan ile süt, yumurta gibi hayvansal ürünler ve balık gibi av ürünlerinde stopaj yüzde 2, ticaret borsasında tescil ettirilirse yüzde 1'dir. Diğer tarım ürünlerinde yüzde 4, borsada tescil ettirilirse yüzde 2'dir. Çiftçiden hizmet alırsanız gider pusulası düzenlenir ve oran yüzde 4'tür. Çiftçi, orman idaresine ya da orman idaresinden iş alan şirket, kooperatif gibi kurumlara ağaçlandırma, bakım, kesim, taşıma gibi işler yapıyorsa oran yüzde 2'dir.
Gider pusulasında KDV var mı?
Çoğu durumda hayır. Esnaf muaflığından yararlanan kişilerin satışları KDV'den istisnadır; vergi kaydı olmayan birinin arada bir yaptığı işte ya da kişisel eşyasını satmasında da KDV yoktur. Telif ödemelerinde durum farklı olabilir. Eserini arada bir satan kişiden alımda KDV yoktur. Başka KDV'li işi olmayan ve eserlerini yalnız stopaj kesmekle yükümlü şirket, kurum ve işletmelere satan eser sahipleri, bunu önceden alıcıya yazıyla bildirirse KDV'yi eser sahibi değil, eseri alan hesaplar ve vergi dairesine yatırır. Eser sahibi bu yolu seçmezse KDV'yi kendisi öder.
Gider pusulası ne zaman düzenlenir?
Mal teslim edildikten ya da iş bittikten sonra en geç 7 gün içinde düzenlenir. Süresinde düzenlenmeyen pusula hiç düzenlenmemiş sayılır. Ödemeyi bu süre içinde banka, PTT ya da yetkili bir ödeme kuruluşu üzerinden yaparsanız dekont gider pusulası yerine geçer. Bunun için dekontta işin ya da malın ne olduğu, malın miktarı, tutar, iki tarafın adı soyadı ya da unvanı, adresleri ve tarih yer almalıdır.
Kira stopajı oranı nedir, nasıl hesaplanır?
Şahıstan kiralanan işyerinde kira stopajı yüzde 20'dir. Stopajı şirket, basit usul dışındaki esnaf, serbest meslek sahibi gibi stopaj kesmekle yükümlü kiracılar keser. Mülk sahibine net 20.000 TL ödenecekse brüt kira 20.000 ÷ 0,80 = 25.000 TL olur; aradaki 5.000 TL'yi kiracı stopaj olarak vergi dairesine öder. Kira için ayrıca gider pusulası düzenlemek gerekmez; kira banka ya da PTT üzerinden ödenmelidir ve dekont ödemenin belgesidir. İşyeri, mülk sahibinin bir işletmesine kayıtlı değilse bu kirada KDV de yoktur. Brüt kirayı ve stopajı bu sayfadaki hesaplayıcıda yüzde 20'yi seçerek bulabilirsiniz; "Satıcıya ödenecek net" kutusu mülk sahibine ödenecek net kirayı gösterir.
e-Gider Pusulasında hesap değişir mi?
Hayır. e-Gider Pusulası, gider pusulasının elektronik ortamda düzenlenen hâlidir; brüt, stopaj ve net aynı şekilde hesaplanır.
E-gider pusulası kullanmak zorunlu mu?
Hayır, genel bir zorunluluk yoktur. Gelir İdaresi yalnız yazıyla bildirim yaptığı mükellefleri e-Gider Pusulası düzenlemeye zorunlu tutar. Bildirim almayanlar gider pusulasını kâğıt olarak düzenlemeye devam edebilir; e-Gider Pusulasına geçmek isteğe bağlıdır ve e-Fatura kullanıcısı olmayı gerektirir.

İlgili Hesaplamalar

Avukat, mali müşavir, doktor ya da danışman gibi serbest çalışanların kestiği makbuz için serbest meslek makbuzu hesaplama sayfasına, kira ve diğer sözleşmelerin damga vergisi için damga vergisi hesaplama sayfasına bakabilirsiniz.