Kıdem ve İhbar Tazminatı Hesaplama Nasıl Yapılır?
Kıdem tazminatı, en az bir yıl çalışmış ve iş sözleşmesi kanunda sayılan hâllerde (işverence haklı neden olmaksızın fesih, emeklilik, askerlik, evlilik vb.) sona eren işçilere ödenir. Her tam çalışma yılı için bir brüt aylık (giydirilmiş ücret) tutarında hesaplanır; bir yıldan artan süreler ay ve gün bazında orantılanır. Brüt ücret, ilgili dönemde geçerli kıdem tazminatı tavanını aşamaz ve tutardan yalnızca damga vergisi kesilir; SGK ve gelir vergisi kesilmez.
İhbar tazminatı, bildirim sürelerine uyulmadan yapılan fesihlerde gündeme gelir. İhbar süresi kıdeme göre değişir ve bu süreye denk gelen ücret üzerinden hesaplanır. İhbar tazminatından SGK kesilmez; gelir vergisi ve damga vergisi uygulanır.
İhbar Süreleri (Kıdeme Göre)
- 6 aydan az kıdem → 2 hafta
- 6 ay – 1,5 yıl arası → 4 hafta
- 1,5 yıl – 3 yıl arası → 6 hafta
- 3 yıldan fazla → 8 hafta
Sınır tam olarak nereden geçiyor? Sınırdaki süre alt basamağa dahildir: tam 3 yıl çalışan 6 hafta, 3 yıl 1 gün çalışan 8 hafta ihbar süresine tabidir. Her basamağın brüt ve net karşılığını gösteren tablo ile yalnız ihbara odaklanan hesaplayıcı için ihbar tazminatı hesaplama sayfasına bakabilirsiniz.
Kıdem Tazminatı Tavanı
Kıdem tazminatında her bir yıl için ödenecek tutarın bir üst sınırı vardır ve bu sınır ocak ile temmuz aylarında güncellenir. Uygulanacak tavan, işten çıkış tarihindeki tavandır. Aylık ücretiniz tavanın altındaysa tavanın hiçbir etkisi olmaz. Üzerindeyse aradaki fark size ödenmez; bu farkın kendi durumunuzda kaç lira olduğunu kıdem tazminatı tavanı sayfasından hesaplayabilirsiniz.
Bir Çıkışta Ne Ödenir? Tam Örnek Hesap
İşten çıkışta genellikle tek bir kalem değil, dört kalem birden ödenir. Aşağıdaki tablo gerçek bir senaryonun tamamını gösterir: aylık 60.000 TL brüt ücretle çalışan, 8 Yıl 6 Ay 4 Gün kıdemi olan ve 12 günlük yıllık izni kullanmadan 18 Eylül 2026 tarihinde ayrılan bir çalışan. Rakamları sayfanın başındaki hesaplayıcıyla aynı motor üretir.
| Kalem | Brüt | SGK | Gelir vergisi | Damga | Net |
|---|---|---|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | 510.657,53 | yok | yok | 3.875,89 | 506.781,64 |
| İhbar tazminatı | 112.000,00 | yok | 30.240,00 | 850,08 | 80.909,92 |
| Kullanılmayan yıllık izin | 24.000,00 | 3.600,00 | 5.508,00 | 182,16 | 14.709,84 |
| Çıkış ayı maaşı (18 gün) | 36.000,00 | 5.400,00 | 2.646,90 | 22,54 | 27.930,56 |
| Toplam | 682.657,53 | 630.331,96 |
Tablonun temel amacı, sütunlardaki boşlukların da işaret ettiği üzere, işten çıkış işlemlerinde ödenen dört kalemin dördünün de birbirinden farklı vergilendirme rejimine tabi olduğunu göstermektir.
- Kıdem tazminatından yalnızca damga vergisi kesilir. Gelir vergisi ve SGK primi kesilmez. Bu istisna yasal tavanla sınırlıdır; kıdem tazminatı tavanı sayfasında ayrıntısı var.
- İhbar tazminatı ücret sayıldığı için gelir vergisine tabidir, ama SGK primine tabi değildir. Süresinin kıdeme göre nasıl belirlendiğini ihbar tazminatı hesaplama sayfasında anlattık.
- Kullanılmayan yıllık izin ücreti, çıkış kalemleri içinde SGK primi kesilen tek kalemdir. Üstüne gelir vergisi ve damga vergisi de gelir.
- Çıkış ayı maaşı normal ücret gibi vergilenir, ancak asgari ücret gelir vergisi istisnası bu kaleme uygulanır. Tabloda vergisinin oransal olarak düşük kalmasının sebebi budur: istisna olmasaydı gelir vergisi 8.262,00 TL olacaktı, 5.615,10 TL'lik istisna sayesinde 2.646,90 TL'ye indi.
Kıdem Tazminatı Vergisi: Neden Yalnızca Damga Vergisi Var?
Kıdem tazminatının gelir vergisinden istisna tutulmasının dayanağı Gelir Vergisi Kanunu m.25/7'dir. İstisna sınırsız değildir; yalnızca kanuni tavan içinde kalan kısım için geçerlidir. Tavanı aşan ödeme hukuken kıdem tazminatı sayılmaz ve farklı vergilendirilir. Tavanın nasıl belirlendiği, neden sözleşmeyle aşılamadığı ve aşan kısmın hangi kesintilere tabi olduğu kıdem tazminatı tavanı sayfasında ayrıntılı olarak anlatılmıştır.
Gelir vergisi oranı kalemden kaleme değil, kümülatif vergi matrahınızdan gelir. Bu örnekte çıkış ayına kadar biriken matrah 408.000,00 TL olduğu için tazminatlar üst dilimden vergilenmiştir. Yılın başında ayrılan aynı çalışan, aynı brüt tutarlar karşılığında daha yüksek net alırdı. Matrahın ne olduğunu ve nereden bulacağınızı kümülatif vergi matrahı rehberinde anlattık.
Ne Zaman İşten Çıkmalıyım? Çıkış Ayının Tazminata Etkisi
Bazı fesihlerin zamanını işçi belirler: muvazzaf askerlik hizmeti, kadın işçinin evlilik nedeniyle feshi, emekli olmak ya da emeklilik şartlarını sağlayıp günü bekleyecek olmak bunlardandır. Üçünde de kıdem tazminatı hak edilir; fesih işçiden geldiği için işçiye ihbar tazminatı ödenmez. Kullanılmayan yıllık izin ücreti ise her fesihte ödenir.
Zamanı siz seçiyorsanız, hangi ayda çıktığınız kıdem tazminatınızı ciddi biçimde değiştirebilir. Bu değişimin boyutu iki temel kritere bağlıdır: maaşınızın net veya brüt üzerinden belirlenmiş olmasına ve brüt ücretinizin kıdem tazminatı tavanının altında mı üstünde mi kaldığına.
Brüt Ücretle Anlaştıysanız Çıkış Ayı Kıdemi Değiştirmez
Kıdem tazminatı son brüt ücret üzerinden hesaplanır. Brüt ücretiniz sözleşmede sabitse yıl boyunca değişmez, dolayısıyla kıdem matrahınız da değişmez. Bu durumda çıkış ayını seçmenin kıdem tazminatına etkisi, yalnızca hizmet süresinin uzamasından ibarettir. Kullanılmayan izin ücretinin net tutarı ise kümülatif vergi matrahınız büyüdükçe bir miktar geriler.
Net Ücretle Anlaştıysanız ve Tavanın Altındaysanız Çıkış Ayı Önemlidir
Net ücretle çalışanda durum tersine döner. Net ücretiniz sabit tutulduğunda, bu neti karşılayacak brüt ücret yıl içinde değişir: kümülatif vergi matrahınız arttıkça üst vergi dilimlerine geçilir ve işveren tarafından hesaplanması gereken brüt tutar yükselir. Kıdem tazminatı bu brütten hesaplandığı için, brütünüzün en yüksek olduğu ayda çıkmak en yüksek kıdem tazminatını sağlar.
Aşağıdaki tablo, aylık 45.000 TL net ücretle çalışan ve 2026 yılı içinde kendi isteğiyle ayrılan bir çalışanı gösterir. İşe giriş tarihi her satırda aynıdır, yalnızca çıkış ayı değişir. Rakamlar sayfanın başındaki hesaplayıcıyla aynı motordan, güncel parametrelerle üretilir.
| Çıkış ayı | Aylık brüt | Kıdem süresi | Kıdem tazminatı (net) | Ocak'a göre |
|---|---|---|---|---|
| Ocak | 56.703,60 | 9 Yıl 10 Ay 14 Gün | 555.511,75 | - |
| Şubat | 56.703,60 | 9 Yıl 11 Ay 14 Gün | 560.201,18 | +4.689,43 |
| Mart | 56.703,60 | 10 Yıl 0 Ay 14 Gün | 564.890,62 | +9.378,87 |
| Nisan | 56.911,24 | 10 Yıl 1 Ay 14 Gün | 571.665,77 | +16.154,02 |
| Mayıs | 60.287,57 | 10 Yıl 2 Ay 14 Gün | 610.566,39 | +55.054,64 |
| Haziran | 60.287,57 | 10 Yıl 3 Ay 14 Gün | 615.552,22 | +60.040,47 |
| Temmuz | 59.802,14 | 10 Yıl 4 Ay 14 Gün | 615.541,54 | +60.029,79 |
| Ağustos | 58.199,92 | 10 Yıl 5 Ay 14 Gün | 603.863,12 | +48.351,37 |
| Eylül | 63.365,50 | 10 Yıl 6 Ay 14 Gün | 662.699,85 | +107.188,10 |
| Ekim | 63.849,82 | 10 Yıl 7 Ay 14 Gün | 673.045,48 | +117.533,73 |
| Kasım | 63.849,82 | 10 Yıl 8 Ay 14 Gün | 678.325,91 | +122.814,16 |
| Aralık | 63.849,82 | 10 Yıl 9 Ay 14 Gün | 683.606,35 | +128.094,60 |
En yüksek kıdem tazminatı Aralık ayında (683.606,35 TL), en düşüğü Ocak ayında (555.511,75 TL) elde edilir. Aradaki fark 128.094,60 TL, yani aynı çalışan için yalnızca çıkış ayını değiştirmenin karşılığıdır.
Tablonun en dikkat çekici yeri şurasıdır: Ağustos ayında kıdem tazminatı, hizmet süresi uzamasına rağmen geriler. Temmuz ayında ayrılan çalışan 615.541,54 TL alırken, Ağustos ayında ayrılan ve daha uzun süre çalışmış olan aynı çalışan 603.863,12 TL alır. Aradaki 11.678,42 TL, fazladan çalışılmış olmasına rağmen kaybedilen tutardır.
Tablodaki artış eğrisi doğrusal ilerlemez. Bunun nedeni iki vergi mekanizmasının eşzamanlı çalışmasıdır: kümülatif matrahın artması gereken brüt tutarı yukarı iterken, asgari ücret gelir vergisi istisnasının yıl içinde büyümesi aynı tutarı aşağı çeker. İstisnanın sıçradığı aylarda gereken brüt geriler. Bu nedenle "yıl sonunda çıkın" demek yeterli değildir; tepenin hangi ayda oluştuğunu hesaplamak gerekir.
Tavanın Üstündeyseniz Brütünüz Değil Tavan Belirler
Brüt ücretiniz kıdem tazminatı tavanının üzerindeyse hesap tavan üzerinden yapılır ve brütünüzün ne kadar yükseldiği sonucu değiştirmez. Bu durumda belirleyici olan tavanın kendisidir. Tavan yılda iki kez, ocak ve temmuz başında güncellenir; tavanın üzerindeki bir çalışan için birkaç gün beklemek bir dönemlik tavan artışının tamamını kazandırabilir. Güncel dönem tablolarına kıdem tazminatı tavanı sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
Buradaki tablo örnek bir çalışan içindir. Emekli kıdem tazminatı hesaplama, askerlik veya evlilik nedeniyle fesih gibi durumlarda kendi rakamınızı görmek için sayfanın başındaki aracı kullanabilirsiniz. Ücret tipini "Net" olarak seçtiğinizde brütleştirme işlemi ve kıdem matrahı araç tarafından otomatik olarak hesaplanır.
Yıllık İzin Ücreti Hesaplama
Kullanılmayan yıllık izin ücreti, yalnızca iş sözleşmesi sona erdiğinde ödenir. Çalışma devam ederken izin parayla değiştirilemez; işçinin izni fiilen kullanması esastır. Bu nedenle yıllık izin ücreti hesabı, kendi başına değil çıkış hesabının bir parçası olarak yapılır. Sayfanın üst kısmında yer alan hesaplama aracı; bu kalemi kıdem ve ihbar tazminatının yanı sıra çıkış ayı maaşıyla eşzamanlı olarak hesaplamaktadır.
Kaç Gün Yıllık İzin Hakkınız Var?
İzin süresi kıdeme göre belirlenir ve aşağıdaki süreler asgaridir; iş sözleşmesiyle artırılabilir, azaltılamaz. Tablodaki tutarlar aylık 60.000 TL brüt ücretli bir çalışan içindir.
| Kıdem | İzin günü | Brüt | SGK | Gelir vergisi | Damga | Net |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) | 14 gün | 28.000,00 | 4.200,00 | 6.426,00 | 212,52 | 17.161,48 |
| 5 yıldan fazla, 15 yıldan az | 20 gün | 40.000,00 | 6.000,00 | 9.180,00 | 303,60 | 24.516,40 |
| 15 yıl ve daha fazla | 26 gün | 52.000,00 | 7.800,00 | 11.934,00 | 394,68 | 31.871,32 |
On sekiz yaşından küçük ve elli yaşından büyük işçilerde izin süresi, kıdem ne olursa olsun en az yirmi gündür. İzin süresine denk gelen hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz; bu günler izne eklenir.
İzin Ücreti, Çıkışta En Çok Vergilenen Kalemdir
Aynı brüt tutar, hangi kalem olduğuna göre çok farklı nete dönüşür. Aşağıdaki tablo 28.000,00 TL brüt tutarın üç ayrı kalemde nasıl vergilendiğini gösterir.
| Kalem | Brüt | SGK | Gelir vergisi | Damga | Net | Nete dönüşen |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | 28.000,00 | yok | yok | 212,52 | 27.787,48 | %99,2 |
| İhbar tazminatı | 28.000,00 | yok | 7.560,00 | 212,52 | 20.227,48 | %72,2 |
| Yıllık izin ücreti | 28.000,00 | 4.200,00 | 6.426,00 | 212,52 | 17.161,48 | %61,3 |
Farkın sebebi şudur: kıdem tazminatından yalnızca damga vergisi kesilir. İhbar tazminatı ücret sayıldığı için üstüne gelir vergisi biner. Yıllık izin ücreti ise çıkış kalemleri içinde SGK primi kesilen tek kalemdir; gelir vergisi ve damga vergisi de uygulanınca nete dönüşen oran en düşük buradadır. Aynı brüt tutar üzerinden hesaplama yapılsa dahi, yasal kesinti farklılıkları nedeniyle ödenecek nihai net tutar kalemden kaleme değişiklik göstermektedir.
Gelir vergisi oranı kümülatif vergi matrahınıza bağlıdır; bu örnekte çıkış ayına kadar biriken matrah 408.000,00 TL kabul edilmiştir. Kümülatif vergi matrahınızın düşük olması durumunda, hesaplanacak net izin ücreti buradaki örnekten daha yüksek olacaktır. Konuya ilişkin detaylı bilgiyi Kümülatif Vergi Matrahı Rehberi'nde bulabilirsiniz.
Yıllık İzin Ücreti Hangi Ücret Üzerinden Hesaplanır?
Yıllık izin ücretinin matrahı, kıdem ve ihbar tazminatınınkiyle aynı değildir. Kıdem ve ihbar giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır; yani yol, yemek ve düzenli ikramiye gibi sürekli ödemeler brüt maaşa eklenir. Yıllık izin ücretinde ise hesap çıplak brüt ücret üzerinden yapılır; fazla çalışma karşılıkları, primler ve sosyal yardımlar bu hesaba katılmaz.
Bu durumun uygulamadaki sonucu şudur: Yol ve yemek yardımı gibi düzenli ek haklar alan bir çalışanın işten çıkış işlemlerinde iki farklı hesaplama matrahı kullanılır. Yukarıdaki hesaplama aracında bunun için iki ayrı alan bulunur: çıplak maaşınızı ilk alana, yol ve yemek gibi düzenli ödemelerinizin aylık toplamını Ek Kazançlar alanına girin. Araç iki matrahı kendisi ayırır; kıdem ve ihbar tazminatını giydirilmiş, yıllık izin ücreti ile çıkış ayı maaşını çıplak ücret üzerinden hesaplar.
Yıllık İzin Ücretinde Zamanaşımı
Kullanılmayan yıllık izin ücretinde zamanaşımı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren beş yıldır. Süre çalışma devam ederken işlemez; çünkü alacak ancak fesihle doğar.
Netten Kıdem Tazminatı Hesaplama
Hesaplanır. Bu soru sık sorulur ve zaman zaman "hesaplanmaz" diye cevaplandığı görülür, ama doğru cevap şudur: tazminat brüt ücret üzerinden hesaplanır; elinizde yalnızca net ücretiniz varsa önce brütleştirme yapılır, sonra hesap o brüt üzerinden yürütülür.
Yani "net maaşımdan tazminat hesaplanmaz" ifadesi, netin kendisi tazminat matrahı olarak kullanılmaz anlamına gelir. Doğrudur ama eksiktir; çünkü net ücretten o kişinin brüt ücretine geri gidilebilir ve uygulamada tam olarak bu yapılır. Net ücretinizi bilmeniz tazminatınızın hesaplanamayacağı anlamına gelmez.
Brütleştirme, netten brüte giderken SGK işçi payını, gelir vergisini, damga vergisini ve asgari ücret istisnasını birlikte çözmeyi gerektirir. Kümülatif vergi matrahınız yıl içinde değiştiği için aynı net ücret, yılın farklı aylarında farklı brüte karşılık gelir. Elle yapıldığında hata buradan çıkar.
Yukarıdaki hesaplayıcıda Ücret Tipi alanından "Net"i seçmeniz yeterlidir; brütleştirmeyi araç yapar ve sonucu kalem kalem gösterir. Brüt ücretinizi biliyorsanız doğrudan brüt girmeniz tercih edilir, çünkü hesap zaten brüt üzerinden yürür ve arada bir çevrim adımı kalmaz.
Aksi yöndeki işlemler de aynı modül üzerinden gerçekleştirilir: brütten nete kıdem tazminatı hesaplama yapmak istiyorsanız Ücret Tipi alanını "Brüt" olarak bırakmanız yeterlidir; sistem tüm kesintileri kalem kalem gösterecektir.
Hangi Hesaplayıcıyı Kullanmalısınız?
Bu sayfadaki araç bir çıkışın tamamını hesaplar: kıdem, ihbar, kullanılmayan izin ve çıkış ayı maaşı tek dökümde çıkar. Çoğu kişi için doğru başlangıç noktası budur. Tek bir kaleme odaklanmak veya belirli bir soruyu çözmek istiyorsanız ayrı sayfalar var:
- İhbar tazminatı hesaplama: kıdeminize karşılık gelen ihbar süresinin kaç hafta olduğunu ve tam sınırlarda ne değiştiğini gösterir. Tam 3 yıl ile 3 yıl 1 gün arasındaki fark burada.
- Kıdem tazminatı tavanı: ücretiniz tavanın üzerindeyse kıdem tazminatınız gerçek ücretinizden değil tavandan hesaplanır. Aradaki farkın kaç lira olduğunu ve çıkış tarihinin bunu nasıl değiştirdiğini hesaplar.
- Kümülatif vergi matrahı rehberi: tazminatınızın vergisini belirleyen sayı budur. Nereden bulacağınız, iş değiştirince ne olduğu ve neden e-Devlet'teki SGK rakamıyla aynı şey olmadığı anlatılıyor.
- Aylık maaş hesaplama: çıkış değil de normal bir ayın bordrosunu görmek istiyorsanız.
- Toplu tazminat yükü: tek kişi değil de tüm kadronun tazminat yükünü Excel'den hesaplamak isteyen işverenler için.
Kıdem ve ihbar tazminatının koşulları birbirinden farklıdır. Kıdem tazminatı için en az bir yıllık kıdem ve belirli fesih türleri aranır; ihbar tazminatında bir yıl şartı yoktur, birkaç aylık çalışmada bile iki haftalık ihbar süresi doğar. Bu yüzden bir yıldan az çalışmış biri kıdem tazminatı alamazken ihbar tazminatı ve kullanılmayan izin ücreti alabilir.
bordrocum'un Farkı
bordrocum; kümülatif vergi matrahını, çıkış ayındaki kısmi maaşı, kullanılmayan yıllık izin ücretini ve asgari ücrete isabet eden gelir/damga vergisi istisnasını birlikte işleyerek ayrıntılı bir döküm üretir. Hem brütten nete hem netten brüte giriş desteklenir ve çıkış tarihinize göre 2025/2026 tavan ve vergi dilimleri otomatik uygulanır. Sonuç; kıdem, ihbar ve yıllık izin kalemlerini ve net/brüt değerleri ayrı ayrı gösteren ayrıntılı bir hesaplama dökümü olarak ekranda sunulur ve tek tıkla Excel'e aktarılabilir. Kıdem tavanı, çıkış ayındaki kısmi gün hesabı ve kümülatif vergi matrahı her çıkış için ayrı belirlendiğinden bu kalemlerin elle hesaplanması hataya açıktır; bu araç bunları her durum için otomatik ve tutarlı hesaplar.