İhbar tazminatı hesaplama.

Kıdem Süresine Göre İhbar Süresi ve Tutarı

İhbar süresi kıdeme göre 2, 4, 6 veya 8 haftadır. Aşağıdaki tablo, aylık 60.000 TL brüt ücretle çalışan biri için her basamağın karşılığını gösterir. Rakamları, sayfanın başındaki hesaplayıcıyla aynı motor ve aynı güncel parametreler üretir.

Yıldızlı satırlar tam sınır noktalarını gösterir. Asıl dikkat edilmesi gereken yer de burasıdır. Kanun "altı aydan az", "bir buçuk yıla kadar", "üç yıldan fazla" der ama tam sınırda ne olacağını çoğu kaynak yazmaz. Tabloda görüldüğü gibi tam 3 yıl çalışan 6 hafta, 3 yıl 1 gün çalışan ise 8 hafta ihbar süresine tabidir. 60.000 TL brüt ücrette bir günlük bu fark, brüt ihbar tazminatına 28.000 TL olarak yansır.

Kıdem süresi burada takvim yılıyla değil, 30 günlük ay ve 12 aylık yıl kabulüyle ölçülür. Giriş ve çıkış günlerinin ikisi de çalışılmış sayılır. Kendi tarihlerinizin karşılığını görmek için yukarıdaki hesaplayıcıyı kullanabilirsiniz.

İhbar Tazminatı Nedir?

Belirsiz süreli bir iş sözleşmesini sona erdirmek isteyen taraf, bunu karşı tarafa önceden bildirmek zorundadır. Bu bildirimle fesih arasında geçmesi gereken süreye ihbar süresi denir. Bu sürenin amacı açıktır: işçi yeni bir iş arayabilsin, işveren de yerine birini bulabilsin.

İhbar tazminatı, bu süreye uyulmamasının bedelidir. İhbar süresi kullandırılmadan sözleşme feshedilirse, feshi yapan taraf o sürenin ücreti kadar ödeme yapar. Yükümlülük karşılıklıdır: ayrılan işçi de aynı kurala tabidir. Uygulamada işçi genellikle ihbar süresi boyunca çalışır ve konu kapanır. Çalışmadan ayrılırsa tutar son ödemelerinden kesinti olarak mahsup edilebilir veya işçi bu tutarı işverene öder.

İhbar Süresi mi, Peşin Ödeme mi?

İşverenin önünde iki yol vardır. Birincisinde ihbar süresi fiilen kullandırılır: işçi bu süre boyunca çalışmaya devam eder, normal ücretini alır ve günde en az iki saat iş arama izni kullanır. Bu izin ücretlidir. Bu yolda ayrıca ihbar tazminatı ödenmez, çünkü sürenin karşılığı zaten ücret olarak ödenmiştir.

İkincisinde ihbar süresi kullandırılmaz. İşveren sürenin karşılığını tazminat olarak peşin öder ve sözleşme hemen sona erer. Uygulamada fesihlerin çoğu bu şekilde yapılır. Hesaplayıcının verdiği tutar da bu ikinci duruma aittir.

İhbar Tazminatından Hangi Kesintiler Yapılır?

İhbar tazminatının vergilendirmesi kıdem tazminatından farklıdır ve bu iki tazminat sık sık birbirine karıştırılır:

• Gelir vergisi kesilir. İhbar tazminatı ücret sayılır ve o yılki kümülatif matrahınızın üzerine eklenerek vergilendirilir. Matrahınız yüksekse tazminat üst dilimden vergilenir.
• Damga vergisi kesilir.
• SGK primi kesilmez. İhbar tazminatı prime esas kazanca dahil değildir; ne işçi ne de işveren primi hesaplanır.

Kıdem tazminatında durum tam tersinedir: gelir vergisi kesilmez, yalnızca damga vergisi kesilir. Aynı fesihte ödenen iki tazminat birbirinden farklı vergilenir. Bu yüzden "tazminatımdan ne kadar vergi kesilir" sorusunun tek bir cevabı yoktur, ikisini ayrı ayrı hesaplamak gerekir.

Gelir vergisinin tutarı doğrudan kümülatif matrahınıza bağlıdır. Matrahınızı nereden bulacağınızı ve iş değiştirdiğinizde ne olduğunu kümülatif vergi matrahı rehberinde anlattık.

İhbar Tazminatı Hangi Ücret Üzerinden Hesaplanır?

İhbar tazminatı, çıplak brüt ücret üzerinden değil giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır. Giydirilmiş ücret, brüt maaşa süreklilik gösteren ek ödemelerin aylık karşılığının eklenmesiyle bulunur: yol, yemek ve düzenli ödenen ikramiye gibi. Yılda bir kez veya arızi olarak yapılan ödemeler bu toplama girmez.

Aradaki fark ciddi tutarlara ulaşabilir. Yol ve yemek yardımı alan bir çalışanda giydirilmiş ücret, çıplak ücretin belirgin biçimde üzerindedir ve ihbar tazminatı da aynı oranda büyür.

Hesaplayıcı, ücret alanına girdiğiniz tutarı esas alır. Bu tür düzenli ek ödemeleriniz varsa, aylık karşılıklarını ücretinize ekleyerek girin.

Her Fesihte İhbar Tazminatı Doğar mı?

Hayır. İhbar tazminatı yalnızca süreli fesihte gündeme gelir. Doğmadığı başlıca haller şunlardır:

• Haklı nedenle derhal fesihte. Burada zaten bildirim süresi beklenmez.
• Deneme süresi içinde yapılan fesihlerde.
• Belirli süreli sözleşmenin, sürenin dolmasıyla kendiliğinden sona ermesinde.

İşçinin kendi isteğiyle ayrılması ise ayrı bir durumdur. Burada ihbar tazminatı ortadan kalkmaz, yön değiştirir: işveren lehine doğar. Emeklilik, askerlik veya evlilik gibi nedenlerle ayrılan işçi kıdem tazminatına hak kazanabilir ama ihbar tazminatı alamaz. Genellikle ihbar süresi boyunca çalışır ve konu kapanır; çalışmadan ayrılırsa tutar son ödemelerinden kesinti olarak mahsup edilebilir veya kendisi öder.

Kıdem tazminatı ile ihbar tazminatının koşulları da aynı değildir. Kıdem tazminatı için en az bir yıllık kıdem ve belirli fesih türleri aranır. İhbar tazminatında ise bir yıl şartı yoktur; birkaç aylık çalışmada bile iki haftalık ihbar süresi doğar.

Sıkça Sorulan Sorular

İhbar tazminatı kaç haftadır?

İhbar süresi kıdeme göre değişir: 6 aydan az çalışanda 2 hafta, 6 ay ile 1,5 yıl arasında 4 hafta, 1,5 yıl ile 3 yıl arasında 6 hafta, 3 yıldan fazla çalışanda 8 haftadır. Bu süreler asgaridir; iş sözleşmesiyle artırılabilir ama azaltılamaz. Sınırın tam üzerindeki süre alt basamağa dahildir: tam 3 yıl çalışan 6 hafta, 3 yıl 1 gün çalışan ise 8 hafta ihbar süresine tabidir.

İhbar tazminatından SGK primi kesilir mi?

Hayır. İhbar tazminatı prime esas kazanca dahil edilmez, bu nedenle SGK işçi ve işveren primi kesilmez. Buna karşılık ihbar tazminatı ücret sayıldığı için gelir vergisine ve damga vergisine tabidir. Kıdem tazminatından ise gelir vergisi kesilmez, yalnızca damga vergisi kesilir. İki tazminat bu yönüyle birbirinden ayrılır.

İhbar tazminatı brüt ücret üzerinden mi hesaplanır?

İhbar tazminatı, çıplak brüt ücret üzerinden değil giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır. Giydirilmiş ücret, brüt maaşa yol, yemek ve düzenli ödenen ikramiye gibi sürekli nitelikteki ödemelerin aylık karşılığının eklenmiş halidir. Bu tür ek ödemeleriniz varsa, aylık tutarlarını ücretinize ekleyerek hesaplayıcıya girin.

İstifa eden işçi ihbar tazminatı öder mi?

İhbar yükümlülüğü karşılıklıdır. Bildirim süresine uymadan sözleşmeyi fesheden taraf, süreye ait ücret kadar tazminat öder. Uygulamada işçi genellikle ihbar süresi boyunca çalışır ve ödeme gündeme gelmez. Çalışmadan ayrılırsa tutar son ödemelerinden kesinti olarak mahsup edilebilir veya işçi bu tutarı doğrudan öder.

İhbar süresi kullandırılırsa ayrıca tazminat ödenir mi?

Hayır. İhbar tazminatı, bildirim süresinin kullandırılmamasının karşılığıdır. İşveren ihbar süresini fiilen kullandırır ve işçi bu süre boyunca çalışmaya devam ederse ayrıca ihbar tazminatı doğmaz; işçi o dönemin normal ücretini alır. Tazminat yalnızca ihbar süresi kullandırılmadan yapılan peşin ödemeli fesihte gündeme gelir.

Her fesihte ihbar tazminatı doğar mı?

Hayır. İhbar tazminatı yalnızca süreli fesihte gündeme gelir. Haklı nedenle derhal fesihte, deneme süresi içindeki fesihlerde ve belirli süreli sözleşmenin sürenin dolmasıyla sona ermesinde ihbar tazminatı doğmaz. İşçi kendi isteğiyle ayrılıyorsa ihbar tazminatı işveren lehine doğar; işçi bu durumda ihbar tazminatı alamaz, aksine bildirim süresine uymazsa kendisi ödemek durumunda kalır.