Kümülatif Vergi Matrahı Nasıl Oluşur?
Aylık gelir vergisi matrahınız, brüt maaşınızdan SGK işçi payı (%14) ve işsizlik sigortası (%1) düşülerek bulunur. Örneğin 100.000 TL brüt maaşta aylık matrah 85.000 TL'dir. Bu tutar her ay üst üste eklenir:
| Ay | Aylık Matrah | Kümülatif Matrah |
|---|---|---|
| Ocak | 85.000 TL | 85.000 TL |
| Şubat | 85.000 TL | 170.000 TL |
| Mart | 85.000 TL | 255.000 TL |
Kümülatif toplam, tarifedeki basamakları aşıldıkça bir sonraki vergi dilimine geçilir. Yukarıdaki örnek 2026 yılına göre uyarlanmıştır. Mart ayında kümülatif gelir vergisi matrahı 190.000 TL'yi aştığı için %20 vergi dilimine girilmiştir. Hangi ay hangi dilime gireceğinizi Vergi Dilimi Takvimi aracıyla görebilirsiniz.
Nereden Öğrenilir?
En güvenilir kaynak son bordronuzdur: Bordro dökümünüzde "Kümülatif Gelir Vergisi Matrahı" veya "Toplam Gelir Vergisi Matrahı" adlı satırda yazar. Bordronuza ulaşamıyorsanız işvereninizin İK veya muhasebe biriminden yazılı olarak isteyebilirsiniz.
İş Değiştirince Kümülatif Matrah Sıfırlanır mı?
Kural olarak evet: yeni işvereniniz vergi kesintisine sıfırdan başlar; önceki işvereninizdeki matrah devralınmaz ve doğru uygulama da budur. Bunun istisnası çalışanın kendi talebidir: 311 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği'ne göre siz talep eder, yeni işveren de kabul ederse eski matrahınız devralınıp kümülatif kesintiye kaldığı yerden devam edilebilir.
İki yolun farkı, yıl içinde ne kadar vergi kesildiğidir. Sıfırdan başlandığında aylık kesilen vergi daha az olur, bu nedenle eksik kalan vergi yıl sonunda ortaya çıkabilir. Matrah devralındığında ise kesinti baştan doğru dilimden yapılır ve yıl sonu farkı küçülür. Her iki durumda da, yıl içinde birden fazla işverenden ücret aldıysanız beyanname sınırlarını kontrol etmeniz; sınır aşılıyorsa beyanname ile bildirmeniz gerekir.
Tazminat ve Bordro Hesabında Neden Sorulur?
İşten çıkış ayında ödenen ihbar tazminatı, izin ücreti ve kısmi maaş gelir vergisine tabidir; verginin doğru hesaplanması için o ana kadarki kümülatif matrah bilinmelidir. Kıdem & İhbar Tazminatı Hesaplama aracımızda bu alan bu yüzden yer alır: biliyorsanız girmeniz sonucu netleştirir, bilmiyorsanız boş bırakabilirsiniz.