Yıllık İzin Ücreti Nasıl Hesaplanır?
Önce kaç gün izin hakkınız olduğu bulunur. İşe girdiğiniz günden başlayarak her tamamlanan hizmet yılı için ayrı izin hakkı doğar: ilk beş yılın her biri için 14 gün, altıncı yıldan on dördüncü yıla kadar 20 gün, on beşinci yıldan itibaren 26 gün. Deneme süresi de bu yıllara dahildir. Bu haklar toplanır ve kullandığınız izin günleri düşülür; kalan, alacaklı olduğunuz izin günüdür.
İzin ücreti, kalan günlerin günlük ücretle çarpılmasıyla bulunur. Günlük ücret, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki aylık çıplak brüt ücretin (ek ödemeler olmadan brüt maaşın) 30'da biridir. Fazla mesai, prim, ikramiye ile yol ve yemek gibi sosyal yardımlar hesaba katılmaz. Örneğin aylık brüt ücreti 60.000 TL olan ve 20 gün izni kalan bir çalışanın brüt izin ücreti 60.000 ÷ 30 × 20 = 40.000 TL olur.
Brüt tutardan SGK işçi payı ile işsizlik sigortası primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesilir. Gelir vergisi, kümülatif matrahınıza, yani yıl başından çıkış ayına kadar ücretinizin vergilendirilen kısmının toplamına göre hesaplanır; izin ücreti matrahınızı bir üst dilime taşıyabilir. Hesaplayıcı izin ücretinin son maaşla aynı ayda ödendiğini varsayar. Bu durumda asgari ücretin gelir ve damga vergisi istisnası o ay yalnız bir kez uygulanır ve son maaşla izin ücreti arasında paylaşılır. Kümülatif matrahınızı girmezseniz hesaplayıcı, yıl başından (yıl içinde işe girdiyseniz işe giriş gününüzden) çıkış ayına kadar aynı ücretle çalıştığınızı varsayar.
SGK primi kesilen kazancın günlük bir üst sınırı vardır; çıkış ayındaki sınır, bu günlük tutarın o ayki prim gün sayınızla çarpımıdır. Örneğin çıkış tarihiniz ayın 2'siyse sınır günlük tutarın 2 katı, ayı tam çalıştıysanız 30 katıdır. Son maaşınız, izin ücretiniz ve o ay ödenen prim, fazla mesai gibi SGK kesintisi yapılan diğer tutarlar birlikte bu sınırı aşarsa, aşan kısımdan SGK primi kesilmez. Hesaplayıcı bu sınırı uygular: Sınır önce son maaşınıza, kalanı izin ücretinize ayrılır. O ay size ödenen başka tutarları bilmediği için onları hesaba katamaz; böyle bir ödemeniz varsa izin ücretinizden kesilen SGK primi gösterilenden az olabilir.
Yıllık İzin Kaç Gün? Kıdeme Göre Yıllık İzin Süresi
Tablodaki tutarlar, aylık brüt ücreti 60.000 TL olan bir çalışanın o kıdem aralığında bir hizmet yılı için hak ettiği iznin ücretidir. Bu örnekte çıkış ayına kadar biriken matrah 408.000,00 TL kabul edildi; asgari ücret istisnasının da son maaşta kullanıldığı varsayıldı.
| Kıdem | İzin günü | Brüt | SGK | Gelir vergisi | Damga | Net |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) | 14 gün | 28.000,00 | 4.200,00 | 6.426,00 | 212,52 | 17.161,48 |
| 5 yıldan fazla, 15 yıldan az | 20 gün | 40.000,00 | 6.000,00 | 9.180,00 | 303,60 | 24.516,40 |
| 15 yıl ve daha fazla | 26 gün | 52.000,00 | 7.800,00 | 11.934,00 | 394,68 | 31.871,32 |
18 yaş ve altındaki ya da 50 yaş ve üstündeki çalışanların yıllık izni, kıdemleri ne olursa olsun en az 20 gündür. Yaş, her yıl izne hak kazanılan güne, yani işe giriş yıl dönümüne göre belirlenir; hesaplayıcı da böyle hesaplar. Doğum izninin (24 hafta) ardından isteğe bağlı kullanılan altı aya kadar ücretsiz izin gibi çalışılmış sayılmayan süreler, hak kazanma tarihinizi o süre kadar ileri atar; doğum izninin kendisi ise çalışılmış sayılır. Hesaplayıcı bu tür süreleri bilemediği için, böyle bir süreniz varsa gerçek izin hakkınız gösterilenden az olabilir. Yer altı işlerinde çalışanların izni her kıdem aralığında 4 gün fazladır; hesaplayıcı bunu da hesaba katmaz. İş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesiyle izin süresi artırılabilir, kanundaki sürelerin altına indirilemez.
İzin süresine denk gelen hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izinden sayılmaz.
İzin Ücretinden Kıdem ve İhbar Tazminatına Göre Daha Çok Kesinti Yapılır
Aynı brüt tutar, hangi kalem olarak ödendiğine göre farklı bir nete dönüşür.
Aşağıdaki tablo, 28.000,00 TL brüt tutardan üç ayrı kalemde ne kadar kesinti yapıldığını gösterir.
| Kalem | Brüt | SGK | Gelir vergisi | Damga | Net | Nete dönüşen |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | 28.000,00 | yok | yok | 212,52 | 27.787,48 | %99,2 |
| İhbar tazminatı | 28.000,00 | yok | 7.560,00 | 212,52 | 20.227,48 | %72,2 |
| Yıllık izin ücreti | 28.000,00 | 4.200,00 | 6.426,00 | 212,52 | 17.161,48 | %61,3 |
Gelir vergisi, kümülatif vergi matrahınıza bağlıdır; bu örnekte çıkış ayına kadar biriken matrah 408.000,00 TL kabul edildi. Matrahınız daha düşükse izin ücretinizin neti buradakiyle aynı ya da daha yüksek çıkar. Matrahınızı nereden bulacağınızı kümülatif vergi matrahı rehberinde anlattık.
Farkın sebebi şudur: Kıdem tazminatından yalnız damga vergisi kesilir. İhbar tazminatına gelir vergisi de uygulanır. Yıllık izin ücretinde bunlara SGK primi de eklenir; bu yüzden nete dönüşen oranı en düşük kalem izin ücretidir.
İzin Hakkı Ne Zaman Doğar, Ücreti Ne Zaman Ödenir?
İzin hakkı, işe girdiğiniz günden itibaren bir yıl dolunca doğar ve her yıl dönümünde yenisi eklenir. Tamamlanmamış yıl için izin hakkı doğmaz: İşe girdikten on bir ay sonra ayrılan çalışanın izin ücreti alacağı yoktur. Kullanılmayan izinler birikir; çalışma sürdükçe yanmaz.
Yıllık izin, çalışma sürerken parayla değiştirilemez; izin fiilen kullanılır. Kullanılmayan izinlerin ücreti, iş sözleşmesi sona erdiğinde ödenir; sözleşmenin neden bittiği önemli değildir. Bu alacakta zamanaşımı, sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren beş yıldır.
Sıkça Sorulan Sorular
İzin parası nasıl hesaplanır?
Yıllık izin kaç gündür?
14 günlük yıllık izin ücreti ne kadardır?
Asgari ücretli kaç gün yıllık izin kullanır?
Çalışırken izin parası alınabilir mi?
Kullanılmayan yıllık izinler yanar mı?
İşten ayrılırken son yılın izni ödenir mi?
İzin ücretinden hangi kesintiler yapılır?
İzin günlerine hafta tatili ve bayramlar dahil mi?
Emekli olup çalışanların yıllık izin hakkı var mı?
Babalık izni kaç gündür?
Evlilik izni kaç gündür?
Ölüm izni kaç gündür?
Süt izni günde kaç saattir?
Engelli çocuğu olan işçi kaç gün izin alır?
İlgili Hesaplamalar
İşten ayrılırken kıdem ve ihbar tazminatınızı da hesaplamak için kıdem tazminatı hesaplama sayfasına, kümülatif matrahınızı bulmak için kümülatif vergi matrahı rehberine, maaşınızın netini görmek için brütten nete maaş hesaplama sayfasına bakabilirsiniz.